Matematika ylmynyň ösüş taryhy ýa-da matematika adalgasyna akyl ýetirmek

Matematika ylmynyň ösüş taryhy ýa-da matematika adalgasyna akyl ýetirmek

Matematika daş-töweregimizi gurşap alan dünýäniň mukdar gatnaşyklaryny we giňişlik formalaryny öwrenýär. Ine, bu bolsa matematikanyň predmetidir. Matematikanyň abstraktlygy onuň material hakykatdan üzňeligini aňlatmaýar. Tehnikanyň we tebigy bilimleriň talaby bilen aýrylmaz baglanşykda matematikanyň öwrenýän mukdar gatnaşyklarynyň we giňişlik formalarynyň gerimi üznüksiz giňeýär. Şeýlelikde, ýokarda getirlen matematikanyň kesgitlemesi has baý mazmun bilen doldurylýar.„Matematika― adalgasy grekleriň mathema sözünden gelip çykmak bilen ―ylym―, „bilim―, „akyl ýetirmek― diýmegi aňladýar. Bu adalga türkmen diline rus dilinden, rus diline polýak dilinden, polýak diline latyn dilinden, latyn diline bolsa grek dilinden geçipdir.Matematikanyň taryhy matematikanyň ösüşiniň obýektiw kanunlary baradaky ylymdyr. Şuňa degişlilikde matematikanyň taryhynyň öňünde örän köp meseleleri çözmek goýulyar. Ol meseleleri sanap geçmäge mümkinçilik azdyr, oňa zerurlyk hem ýok. Biz olary sanap geçmek bilen çäklenmän taryhy-matematiki derňewleriň ugurlaryna jemleýji häsiýetde häsýetnamalar bereliň.1. Käbir halklarda kesgitli taryhy döwürde matematikanyň ösüşiniň häsiyetleri we ayratynlyklary, geçmişdäki matematikleriň, [...]

Dowamyny oka
Magtyguly Pyragy – Türkmen tebigatynyň ajaýyp waspçysy

Magtyguly Pyragy – Türkmen tebigatynyň ajaýyp waspçysy

Mälim bolşy ýaly öz döwrüniň iň kämil sowatly adamy bolan Döwletmämmet Azadynyň maşgalasynda dünýä inen Magtymguly Pyragy ylym öwrenmek babatda öz atasynyň ýörelgesini mynasyp dowam etdirýär. Şol döwrüň iň meşhur okuw jaýlary hasaplanylýan idris baba, Gögeldaş, Şirgazy medereselerinde okap, ylmyň köp ugurlaryndan ders alýar. Şeýle bolansoň, beýik akyldaryň döredijiliginde durmuşyň köp ugurlaryna degişli, öz döwrüne mahsus gymmatly maglumatlara duşmak mümkin.Mälim bolşy ýaly, güller şu dünýäni hem-de jenneti bezemek, ýakymly ysdan doldurmak üçin ýaradylan ösümlik. Güller gözelligiň nusgasy hasaplanýar. Şeýle bolansoň, ähli gözel zatlar güle meňzedilýär. Gülleriň ajaýyp dünýäsi Magtymgulynyň döredijiliginde hem giňden şöhlelenýär.Güller iki babatda adamlara lezzet paýlaýarlar. Birinji topar güller özüniň owadanlygy bilen gözellik döretseler, ikinji topar güller töwrege ýaýradýan ýakymly yslary bilen tapawutlanypdyr. Gülleriň köpüsi bu ýakymly täsirleriň ikisini hem özünde jemläpdirler.Magtymgulynyň goşgularynda iň köp duşýan [...]

Dowamyny oka
Siz pikiriňiz haysy ?

Siz pikiriňiz haysy ?

Pikirlenme nähili material bilen işlenilişine, nähili täsirleri ýerine ýetirişine görä birnäçe görnüşlere bö-lünýär: 1. Aýdyň – hereketde pikirlenme – bu adamyň predmetlere gönüden-göni täsir etmeginiň netijesinde iş prosesiniň dowamynda ýüze çykýan pikirlenmedir. Mysal üçin, işlemeýän telewizory bejermek üçin ol amaly täsirler arkaly öwrenilýär. Daşky hereketleri ýerine ýetirmek bilen akyl ýetirilýär. 2. Aýdyň-obraz pikirlenme – bu adamyň predmete diňe daşyndan syn etmegiň dowamynda ýüze çykýan pikirlenmesiniň bir görnüşidir. Täsirler predmetleriň obrazlarynyň çyzgylary üstünde ýerine ýetirilýär. Muňa proýektirleýji inženeriň, konstruktoryň işini mysal getirip bolar. Oňa içki psihiki hereketler gatnaşýar. 3. Söz – logiki ýa-da abstrakt pikirlenme – munda predmetleriň hilleri, alamatlary sözler bilen, beýleki bellikler bilen çalşylýar. Pikirlenme şolary ulanylyp ýerine ýetirilýär. Adamlar bir-birinden pikirlenmesi, akylynyň hilleri boýunça tapawutlanýarlar. Akylyň hilleri şu aşakdakylardyr: 1. Akylyň giňligi – bu adamyň wagtda birnäçe ýumuşlar, mysallar hakynda pikir öwrüp bilmegidir. Mysal üçin, okuwçy öz ýumşuny çözüp oturan mahaly [...]

Dowamyny oka
Salgymyz:

Daşoguz şäheriniň Alp Arslan köçesiniň 20-nji jaýy

20 Alp Arslan Street, Dashoguz sity
улица Алп Арслан 20, город Дашогуз.

Telefon belgiler:
(322) 9-37-15 / 9-39-09